Önemli: Aşağıdaki içerik genel bilgilendirmedir. Her işlemde güncel mevzuat ve somut şirket/belge durumu uzmanlar ve ilgili kurumlar üzerinden ayrıca doğrulanmalıdır.
1. Şirket alımından önce inceleme
Ticaret sicili, ortaklık ve temsil yapısı, vergi ve SGK durumu, banka yükümlülükleri, dava ve icra dosyaları, çalışan yükümlülükleri, devam eden sözleşmeler, teminatlar ve üçüncü kişilere karşı borçlar incelenmelidir.
2. Yetki ve yeterlik kayıtları
Şirketin sahip olduğu müteahhitlik/yeterlik sınıfı, geçerlilik durumu, ilgili kurum kayıtları ve kullanım koşulları güncel olarak teyit edilmelidir.
3. İş bitirme belgeleri
Belgenin türü, işin niteliği, belge tutarı, düzenleyen idare, kabul tarihleri, güncelleme ve değerlendirme esasları ile hangi ihalelerde hangi koşullarla kullanılabileceği ayrı ayrı incelenmelidir.
4. Belge tutarı ve kullanım değeri
Belge üzerinde yazan tutar ile belirli bir ihale veya yeterlik hesabında dikkate alınabilecek değer aynı olmayabilir. Güncelleme katsayıları, benzer iş grubu ve ihale dokümanı şartları sonucu etkileyebilir.
5. Benzer iş grupları
Altyapı, üstyapı, bina, yol, köprü, tünel, baraj, enerji, sanayi ve benzeri işlerde yeterlik değerlendirmesi işin niteliğine ve ihale dokümanına göre değişebilir.
6. Mali ve hukuki borçların kontrolü
Hisse devriyle şirket tüzel kişiliği devam eder. Bu nedenle geçmiş dönem borçları, vergi/SGK riskleri, sözleşmeler, kefaletler, teminat mektupları ve uyuşmazlıklar detaylı incelenmelidir.
7. Hisse devri ve yönetim
Devir işlemi; şirket türüne göre pay devri, genel kurul/ortaklar kurulu kararları, müdür veya yönetim kurulu değişiklikleri ve ticaret sicili işlemleri gerektirebilir.
8. Vergi ve muhasebe incelemesi
Mizan, bilanço, gelir tablosu, beyannameler, cari hesaplar, banka hareketleri, finansal borçlar ve geçmiş dönem kayıtları mali müşavir tarafından incelenmelidir.
9. Devam eden işler ve sözleşmeler
Şirketin devam eden kamu veya özel sektör işleri varsa sözleşmelerde pay/hisse veya yönetim değişikliğine ilişkin hükümler ayrıca kontrol edilmelidir.
10. Fiyat ve devir bedeli
Bir şirketin değeri yalnızca belge sınıfına bağlı değildir. Mali yapı, geçmiş performans, iş deneyimi, borç/alacak dengesi, aktif sözleşmeler ve hukuki riskler birlikte değerlendirilmelidir.
11. Gizlilik
Şirket satış süreçlerinde ticari sır, müşteri bilgileri ve finansal belgeler paylaşılabilir. Taraflar arasında uygun gizlilik düzenlemeleri yapılması faydalıdır.
12. Resmî teyit
İlan ve ön görüşme bilgileri karar vermek için tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Nihai işlem öncesinde Ticaret Sicili, vergi/SGK kayıtları ve ilgili ihale/yeterlik kurumlarından güncel teyit alınmalıdır.
13. Profesyonel destek
Şirket satın alma veya satma işlemlerinde hukuk, mali müşavirlik ve gerekiyorsa ihale mevzuatı konusunda uzman danışmanlardan destek alınması riski azaltır.